شهر كرمان نيز مانند يزد ، بر روى دشت گسترده شده و چون صحرا آن را از سه جانب احاطه كرده از بقيهء نقاط دنيا دور افتاده است . يك قلعهء عبوس و ديوارى از كوه به ارتفاع 000 خ 13 پا در پشت آن قرار دارد . ولى با وجود ظاهر خراب و ويران آن ، اين شهر اهميت قابل ملاحظه‌اى دارد . غير از شهر تبريز ، كه در مرز شمال ايران واقع شده ، بر هيچ شهرى در اين كشور به اندازهء شهر كرمان از منجنيق فلك سنگ فتنه نباريده است . داستانهاى تاريخى اين شهر جالب و مشعشع و در عين حال همهء آنها آميخته با ظلم و بيرحمى است . با مشاهدهء وسعت شهر قديم مىتوان پى به اين نكته برد . چه ، 5 كيلومتر از خرابه‌هاى شهر قديم خارج از شهر جديد واقع شده . بازارهاى كرمان جالب توجه است و داراى نوعى زيبايى مشخص و برجسته خاص خود مىباشد ، چه زنان اين شهر به جاى چادر سياه ، كه در همهء شهرهاى ايران معمول است ، چادر سفيد بر سر مىكنند . چندين كاروانسراى بسيار زيبا با بادگيرهاى جالب توجه و مفيد در اين شهر قرار دارد . در يك قسمت از بازار يك كاروانسراى هندى نيز ديده مىشود . حرفه و پيشهء اصلى مردم اين شهر قالىبافى است . عمارت كنسولگرى انگليس در كرمان يكى از زيباترين عمارات كنسولگرى اين كشور در ايران به شمار مىرود . سقف يكى از اتاقهاى آن نمونه‌اى از صنعت گچ‌برى ايران محسوب مىشود و مايهء سرافرازى گچ‌برهاى كرمان است . بدون شك حملهء حشرات محلى به چوب ، ناگزير موجب پيشرفت و ترقى اين حرفه و بالا رفتن سطح آن گرديده است . موريانه آفتى است كه بناهاى كرمان را وادار مىكند تا وسايلى براى دفع حملات اين حشره به چوبها بيانديشند . صاحبان قالى نيز بايد با چشمانى مراقب ، متوجه گردشهاى ويران‌كنندهء اين حشره باشند ، چه موريانه به هر چيزى رخنه مىكند . مردم كرمان و يزد از اين حشرهء كوچك نامطبوع رنج بسيار مىبرند ؛ درحالىكه عقربها و رتيلهاى بسيار بزرگ ، حشرات موذى ديگرى هستند كه ساكنان اين دو شهر بايد با آنها مبارزه نمايند . ولى بدتر از همه بلاى ترياك است . برجسته‌ترين آثار باستانى كرمان قلعهء ويرانى است به نام « قلعهء دختر » كه بر شهر مسلط مىباشد و در پاى آن يخچال و به اصطلاح محلى « يخ‌دونى » قرار دارد كه خود جايى ديدنى است . در نزديكى كرمان بر بالاى دشت ، مقبرهء قديمى « ماهان » قرار دارد . اين مقبره يكى از زيباترين مقبره‌هاى ايران به شمار مىرود . در مجاورت آن نيز يكى از